* DÒNG TRONG !
Ta như
mầm hạt hư không
Về đây nẩy lộc giữa dòng
trần ai
Sáng giông giật
chiều bão lay
Cành xơ xác lá
thân gầy hao hanh
Ta như
phiến đá đầu ghềnh
Thu lăn lóc đáy
xuân chênh vênh dòng
Đông ngấu đục
hạ rêu phong
Trải bao trăn trở
nên tròn cạnh khoe
Ta như
dòng suối sơn khê
Nhượng len đá cạn
cương bề thác tuôn
Lắng sâu hố thẳm ngách cùng
Bến đục bỏ lại dòng trong theo về
Liễu Cốc Hạ
Thứ Hai, 29 tháng 8, 2016
Thứ Tư, 17 tháng 8, 2016
TRAN KIEM
TỪ " KIÊM " NGHĨA LÀ GÌ?
Thưa các ông bà ,bác chú cùng bà con nội ngoại họ Trần Kiêm quý mến!
Cách đây không lâu ,trên facebook ,cháu có đố vui, nhưng cũng rất thật:"Ai giải thích được từ KIÊM đúng và hay nhất thì sẽ có thưởng".Và sau đó có một cháu ,tên là T .K Tài đã có câu trả lời; nhưng rất tiếc là chưa đúng !
Theo câu trả lời của cháu Tài ,(cháu xin tạm diễn đạt cho có tình tiết mà không làm mất đi ý chính của cháu Tài),là :Dưới triều nhà Nguyễn ( ở Huế; không biết thời vua nào) có một vị quan to,tài năng uyên bác ,đức độ thanh sang;được nhà vua trọng dụng, tuy giữ một phẩm hàm nhưng coi sóc nhiều chức ngạch,vị nầy đi đến đâu công việc đều hoàn thành tốt đẹp; nhà vua rất hài lòng.Một hôm nhà vua cho vời lên cung để ban thưởng,người bày ra nào là vàng bạc ,châu báu...,nhưng vật gì, dù quý đến bao nhiêu vị quan này cũng cảm tạ nhà vua mà xin từ khước ;nan quá ,nhà vua mới phán thế nầy:_"Khanh là đấng trung quân nhất bậc ,tài đức hoàn hảo xưa nay hiếm thấy,nay trẫm chỉ biết ban cho khanh một thứ cũng quý hiếm như tấm lòng của khanh ...đó là chữ "Kiêm" ,;và từ nay tên họ khanh phải được gọi là "Trần Kiêm..." .Vị quan nầy nghe xong rất hoan hỹ ,cúi đầu ân tạ ...
Vị quan to ấy chính là Cụ Trần Kiêm Long,cụ Tổ họ Trần nhà ta ngày nay, ,trước sự kiện ấy cụ có tên họ là Trần Duy Long
.Cũng bàn bạt về chữ "Kiêm"Nhớ ngày ba cháu qua đời ,nhà có mời các thầy ở chùa Tây Thiên ,(cạnh Đàng Nam Giao, Huế) về chay đàng cho ba cháu ;khi viết sớ kinh đến chữ "Kiêm" ,thầy đặt bút xuống mà rằng:" Thầy đọc nhiều sách chữ Hán ,viết cũng nhiều nhưng chưa bao giờ có cái chữ "Kiêm" , không biết phải viết thế nào!...;nghĩa chữ "Kiêm "trong Hán tự cũng không có!.."
Trong thực tế ,do hiểu lệch lạc về chữ "Kiêm" một số bà con nội tộc khi làm giấy khai sinh cho con, cháu ,hoặc bỏ chữ "Kiêm " ,hoặc thay chữ "Kiêm " bằng một từ khác,hoặc chỉnh chữ "Kiêm" thành chữ "Kim", nhiều trường hợp do cán bộ hộ tịch đánh nhầm, nhất là ở khu vực nam bộ...
Tất nhiên trong số bà con mình cũng có vài mẫu chuyện vui buồn khác về chữ "Kiêm"mà cháu chưa được biết...
Thưa quý bà con dòng họ .Qua câu chuyện cháu Tài trả lời cháu ,_cũng là chuyện đã từng nghe truyền miệng đâu đó của những bậc cha chú_ ,rồi những giai thoại và những mẫu chuyện khác về chữ 'Kiêm"; và tất nhiên chữ "Kiêm" trong Việt ngữ thì ai cũng đã rõ.Cho nên,có lẽ ai cũng đồng cảm ,rằng :Chữ "Kiêm" có nghĩa là bao quát,là kiêm nhiệm ; một người nhưng coi sóc nhiều việc...
Thế nhưng có một điều rất khác mà ít ai nghĩ đến!
Cháu lấy ví dụ ,từ "mâu thuẫn" có nghĩa là xung khắc , trái nghịch nhau; nhưng ta đâu có ngờ từ mâu thuẫn là tên của hai thứ vũ khí ,đó là cái mâu và cái thuẫn...
Vậy tại sao chúng ta không đặt vấn đề như ví dụ trên, là chữ "Kiêm" đã có cái tên gốc từ trước ,rồi mới đẻ ra chữ "Kiêm " trong kiêm nhiệm;Khác với cách nghĩ bấy lâu rằng vì kiêm nhiệm nên mới có chữ "Kiêm".Vậy chữ "Kiêm " nguyên bản nó là gì ! ;Và tại sao nhà vua lấy chữ "Kiêm " mà tặng ;với dụng ý gì!
TỪ "KIÊM" NGHĨA LÀ GÌ ( Phần 2)
Thưa quý bà con dòng họ ,cháu tên là Trần kiêm Đờ ,con trai thứ của cố phụ Trần kiêm Vệ ,cháu nội cố ông Trần kiêm Ân ;ngụ cư tại xã Hương Vân ,huyện Hương trà ,chắc rất nhiều người biết .Cháu đã vào nam, tính đến nay vừa tròn 45 năm; ở tại ,Đồng Nai . Vốn người yêu chữ ,mê sách hơn là cơm gạo ; nhất là sử học. Cháu cũng thích "viết" nhưng chẳng đâu vào đâu cả...
(_Nửa đời ta lại ru ta
Lao đao mấy nỗi xót xa bao lần
Thi nhân lận đận thi nhân
Ai câu nghĩa cã ai vần can qua...)
Như mọi người đều biết, sách sử nước ta có nhiều ,nhưng thường viết theo lối chính luận ,ít giai thoại ,điển tích nên khá khô khan ,khó ghi nhận ;học sinh ngày nay rất ít người thích môn sử ,và kiến thức sử học cũng rất yếu .Chính vì lý do nầy mà cháu đã có ý tưởng tóm lược những chương sử ký nước nhà ,chuyển thể thành có vần , để con em học sinh ai có sở thị thì sẽ dễ nhớ ,dễ nắm bắt những sự kiện lịch sử của nước ta qua các thời kỳ ,triều đại một cách có hệ thống ...Và trong quá trình sưu tra, soạn thảo ,thật bất
ngờ và may mắn, cháu đã gặp được một chữ ,tưởng chừng như mình đang trong mơ ,đó là chữ "Kiêm";vô cùng ý nghĩa
Trong bộ Việt Nam Sử Lược của Trần Trong Kim .Vào thời nhà Lê. Sau 10 năm khởi nghĩa đánh đuổi giặc Minh , Lê Lợi lên ngôi, lập nên nhà Lê ,thống nhất đất nước . Đời vua thứ 7 ,Giản Tu Công tên là Oanh ,cháu của vua Lê Thánh Tông,bị giam ngục ,ông đút tiền cho cai ngục rồi trốn về Tây đô;sau đó hội với các cựu thần bắt giết vua Uy Mục và hoàng hậu Trần thị rồi tự lên ngôi ,tức là vua Tương Dực
Tương Dực là một ông vua chơi bời xa xỉ,sai Vũ như Tô xây điện 100 nóc , xây Cửu Trùng đài mấy năm trời không xong ,thâm thủng ngân khố , chết hại nhiều người; lại tư thông với các cung nhân tiền triều. Vì hoang dâm như thế nên sứ nhà Minh gọi là "Tướng lợn"...
Và trong đoạn sử nói về việc thuế má dưới đời Lê tương Dực Trần Trọng Kim viết :" Đến đời vua Tương Dực thấy sử chép rằng,trước thì thuế vàng thuế bạc đồng niên thu được:
Vàng mười thứ tốt nhất gọi là "kiêm kim": 480 lượng
Vàng mười 2883 lượng ...
nay vua Tương Dực định lệ đổi lại,mỗi năm thu được :
Vàng 10 thứ "kiêm kim " 449 lượng
vàng mười 2901 lượng...."
... (Chép nguyên văn trong VNSL của Trần Trọng Kim)
Trước đây cháu cũng có bắt gặp chữ "Kiêm kim" trong một tư liệu sử khác , cũng với nghĩa nầy , nhưng nay không có dịp lục lại..
Ngoài ra chữ "KIÊM " trong các từ điển Hán việt của các tác giã như Thiều Chửu,Trần văn Chánh , của Đào Duy Anh vv...thì chữ :KIÊM" được dịch khá nhiều "nghĩa" đại loại như sau:
Nhóm 1
_Gấp đôi ,gấp bội , (Lớn nhất)
_Chiếm lấy ,thôn tính (tài nhất)
_chu toàn ,toàn vẹn ,trọn vẹn (hay nhất)
_Hạng ưu ,ưu tú, tiên tiến, (giỏi nhất )
Nhóm 2
_Kiêm nhiệm ,kiêm toàn ,kiêm chức ,cai quản vv...(một người coi sóc nhiều việc)...
Như chúng ta đều biết, ngôn ngữ cũng giống như mọi vật khác, nó được hội tụ thành cái ban đầu rồi dần dần sinh sôi ,biến hóa theo thời gian ;Hạt thóc chẳng hạn,bao nhiêu loại gạo ta ăn ngày nay là một trong hàng ngàn dòng gen của những hạt gạo ban đầu... Ngay như họ "TRẦN" nhà ta cũng thế ,do những hoàng cảnh éo le của lịch sử ,qua nhiều thời kì đã thay tên đổi họ như :Nguyễn;Đào ;Đặng ;Bùi ;Hoàng ;Cao ;Đỗ ;Trình ;Dương: Mai .( vấn đề nầy ,có dịp cháu sẽ trích dẫn để bà con ta nghiên cứu)Và như vậy tuy tên họ rất nhiều khác nhau ,nhưng chung quy đều là những chi nhánh người của họ TRẦN cả ;Riêng họ "TRẦN KIÊM nhà ta là may mắn giữ nguyên gốc...Do vậy, cháu tin chắc rằng bà con chúng ta sẽ rất hiễu và hài lòng với cách diễn giải trên của các từ điển
Thưa quý bà con dòng họ ! Thông qua 3 dữ kiện Một là giai thoại về chữ "KIÊM" ; Hai là chữ "KIÊM" trong bộ sử của Trần Trọng Kim; Và ba là chữ "KIÊM" trong các từ điển Hán Việt mà cháu đã trích dẫn, đem xâu chuỗi lại thì chúng ta đều thấy rất rõ rằng cả 3 chữ "KIÊM" nầy là một thể thống nhất , có chung một diễn giải hết sức tuyệt vời và vô cùng ý nghĩa
Thưa các ông bà ,bác chú cùng bà con nội ngoại họ Trần Kiêm quý mến!
Cách đây không lâu ,trên facebook ,cháu có đố vui, nhưng cũng rất thật:"Ai giải thích được từ KIÊM đúng và hay nhất thì sẽ có thưởng".Và sau đó có một cháu ,tên là T .K Tài đã có câu trả lời; nhưng rất tiếc là chưa đúng !
Theo câu trả lời của cháu Tài ,(cháu xin tạm diễn đạt cho có tình tiết mà không làm mất đi ý chính của cháu Tài),là :Dưới triều nhà Nguyễn ( ở Huế; không biết thời vua nào) có một vị quan to,tài năng uyên bác ,đức độ thanh sang;được nhà vua trọng dụng, tuy giữ một phẩm hàm nhưng coi sóc nhiều chức ngạch,vị nầy đi đến đâu công việc đều hoàn thành tốt đẹp; nhà vua rất hài lòng.Một hôm nhà vua cho vời lên cung để ban thưởng,người bày ra nào là vàng bạc ,châu báu...,nhưng vật gì, dù quý đến bao nhiêu vị quan này cũng cảm tạ nhà vua mà xin từ khước ;nan quá ,nhà vua mới phán thế nầy:_"Khanh là đấng trung quân nhất bậc ,tài đức hoàn hảo xưa nay hiếm thấy,nay trẫm chỉ biết ban cho khanh một thứ cũng quý hiếm như tấm lòng của khanh ...đó là chữ "Kiêm" ,;và từ nay tên họ khanh phải được gọi là "Trần Kiêm..." .Vị quan nầy nghe xong rất hoan hỹ ,cúi đầu ân tạ ...
Vị quan to ấy chính là Cụ Trần Kiêm Long,cụ Tổ họ Trần nhà ta ngày nay, ,trước sự kiện ấy cụ có tên họ là Trần Duy Long
.Cũng bàn bạt về chữ "Kiêm"Nhớ ngày ba cháu qua đời ,nhà có mời các thầy ở chùa Tây Thiên ,(cạnh Đàng Nam Giao, Huế) về chay đàng cho ba cháu ;khi viết sớ kinh đến chữ "Kiêm" ,thầy đặt bút xuống mà rằng:" Thầy đọc nhiều sách chữ Hán ,viết cũng nhiều nhưng chưa bao giờ có cái chữ "Kiêm" , không biết phải viết thế nào!...;nghĩa chữ "Kiêm "trong Hán tự cũng không có!.."
Trong thực tế ,do hiểu lệch lạc về chữ "Kiêm" một số bà con nội tộc khi làm giấy khai sinh cho con, cháu ,hoặc bỏ chữ "Kiêm " ,hoặc thay chữ "Kiêm " bằng một từ khác,hoặc chỉnh chữ "Kiêm" thành chữ "Kim", nhiều trường hợp do cán bộ hộ tịch đánh nhầm, nhất là ở khu vực nam bộ...
Tất nhiên trong số bà con mình cũng có vài mẫu chuyện vui buồn khác về chữ "Kiêm"mà cháu chưa được biết...
Thưa quý bà con dòng họ .Qua câu chuyện cháu Tài trả lời cháu ,_cũng là chuyện đã từng nghe truyền miệng đâu đó của những bậc cha chú_ ,rồi những giai thoại và những mẫu chuyện khác về chữ 'Kiêm"; và tất nhiên chữ "Kiêm" trong Việt ngữ thì ai cũng đã rõ.Cho nên,có lẽ ai cũng đồng cảm ,rằng :Chữ "Kiêm" có nghĩa là bao quát,là kiêm nhiệm ; một người nhưng coi sóc nhiều việc...
Thế nhưng có một điều rất khác mà ít ai nghĩ đến!
Cháu lấy ví dụ ,từ "mâu thuẫn" có nghĩa là xung khắc , trái nghịch nhau; nhưng ta đâu có ngờ từ mâu thuẫn là tên của hai thứ vũ khí ,đó là cái mâu và cái thuẫn...
Vậy tại sao chúng ta không đặt vấn đề như ví dụ trên, là chữ "Kiêm" đã có cái tên gốc từ trước ,rồi mới đẻ ra chữ "Kiêm " trong kiêm nhiệm;Khác với cách nghĩ bấy lâu rằng vì kiêm nhiệm nên mới có chữ "Kiêm".Vậy chữ "Kiêm " nguyên bản nó là gì ! ;Và tại sao nhà vua lấy chữ "Kiêm " mà tặng ;với dụng ý gì!
TỪ "KIÊM" NGHĨA LÀ GÌ ( Phần 2)
Thưa quý bà con dòng họ ,cháu tên là Trần kiêm Đờ ,con trai thứ của cố phụ Trần kiêm Vệ ,cháu nội cố ông Trần kiêm Ân ;ngụ cư tại xã Hương Vân ,huyện Hương trà ,chắc rất nhiều người biết .Cháu đã vào nam, tính đến nay vừa tròn 45 năm; ở tại ,Đồng Nai . Vốn người yêu chữ ,mê sách hơn là cơm gạo ; nhất là sử học. Cháu cũng thích "viết" nhưng chẳng đâu vào đâu cả...
(_Nửa đời ta lại ru ta
Lao đao mấy nỗi xót xa bao lần
Thi nhân lận đận thi nhân
Ai câu nghĩa cã ai vần can qua...)
Như mọi người đều biết, sách sử nước ta có nhiều ,nhưng thường viết theo lối chính luận ,ít giai thoại ,điển tích nên khá khô khan ,khó ghi nhận ;học sinh ngày nay rất ít người thích môn sử ,và kiến thức sử học cũng rất yếu .Chính vì lý do nầy mà cháu đã có ý tưởng tóm lược những chương sử ký nước nhà ,chuyển thể thành có vần , để con em học sinh ai có sở thị thì sẽ dễ nhớ ,dễ nắm bắt những sự kiện lịch sử của nước ta qua các thời kỳ ,triều đại một cách có hệ thống ...Và trong quá trình sưu tra, soạn thảo ,thật bất
ngờ và may mắn, cháu đã gặp được một chữ ,tưởng chừng như mình đang trong mơ ,đó là chữ "Kiêm";vô cùng ý nghĩa
Trong bộ Việt Nam Sử Lược của Trần Trong Kim .Vào thời nhà Lê. Sau 10 năm khởi nghĩa đánh đuổi giặc Minh , Lê Lợi lên ngôi, lập nên nhà Lê ,thống nhất đất nước . Đời vua thứ 7 ,Giản Tu Công tên là Oanh ,cháu của vua Lê Thánh Tông,bị giam ngục ,ông đút tiền cho cai ngục rồi trốn về Tây đô;sau đó hội với các cựu thần bắt giết vua Uy Mục và hoàng hậu Trần thị rồi tự lên ngôi ,tức là vua Tương Dực
Tương Dực là một ông vua chơi bời xa xỉ,sai Vũ như Tô xây điện 100 nóc , xây Cửu Trùng đài mấy năm trời không xong ,thâm thủng ngân khố , chết hại nhiều người; lại tư thông với các cung nhân tiền triều. Vì hoang dâm như thế nên sứ nhà Minh gọi là "Tướng lợn"...
Và trong đoạn sử nói về việc thuế má dưới đời Lê tương Dực Trần Trọng Kim viết :" Đến đời vua Tương Dực thấy sử chép rằng,trước thì thuế vàng thuế bạc đồng niên thu được:
Vàng mười thứ tốt nhất gọi là "kiêm kim": 480 lượng
Vàng mười 2883 lượng ...
nay vua Tương Dực định lệ đổi lại,mỗi năm thu được :
Vàng 10 thứ "kiêm kim " 449 lượng
vàng mười 2901 lượng...."
... (Chép nguyên văn trong VNSL của Trần Trọng Kim)
Trước đây cháu cũng có bắt gặp chữ "Kiêm kim" trong một tư liệu sử khác , cũng với nghĩa nầy , nhưng nay không có dịp lục lại..
Ngoài ra chữ "KIÊM " trong các từ điển Hán việt của các tác giã như Thiều Chửu,Trần văn Chánh , của Đào Duy Anh vv...thì chữ :KIÊM" được dịch khá nhiều "nghĩa" đại loại như sau:
Nhóm 1
_Gấp đôi ,gấp bội , (Lớn nhất)
_Chiếm lấy ,thôn tính (tài nhất)
_chu toàn ,toàn vẹn ,trọn vẹn (hay nhất)
_Hạng ưu ,ưu tú, tiên tiến, (giỏi nhất )
Nhóm 2
_Kiêm nhiệm ,kiêm toàn ,kiêm chức ,cai quản vv...(một người coi sóc nhiều việc)...
Như chúng ta đều biết, ngôn ngữ cũng giống như mọi vật khác, nó được hội tụ thành cái ban đầu rồi dần dần sinh sôi ,biến hóa theo thời gian ;Hạt thóc chẳng hạn,bao nhiêu loại gạo ta ăn ngày nay là một trong hàng ngàn dòng gen của những hạt gạo ban đầu... Ngay như họ "TRẦN" nhà ta cũng thế ,do những hoàng cảnh éo le của lịch sử ,qua nhiều thời kì đã thay tên đổi họ như :Nguyễn;Đào ;Đặng ;Bùi ;Hoàng ;Cao ;Đỗ ;Trình ;Dương: Mai .( vấn đề nầy ,có dịp cháu sẽ trích dẫn để bà con ta nghiên cứu)Và như vậy tuy tên họ rất nhiều khác nhau ,nhưng chung quy đều là những chi nhánh người của họ TRẦN cả ;Riêng họ "TRẦN KIÊM nhà ta là may mắn giữ nguyên gốc...Do vậy, cháu tin chắc rằng bà con chúng ta sẽ rất hiễu và hài lòng với cách diễn giải trên của các từ điển
Thưa quý bà con dòng họ ! Thông qua 3 dữ kiện Một là giai thoại về chữ "KIÊM" ; Hai là chữ "KIÊM" trong bộ sử của Trần Trọng Kim; Và ba là chữ "KIÊM" trong các từ điển Hán Việt mà cháu đã trích dẫn, đem xâu chuỗi lại thì chúng ta đều thấy rất rõ rằng cả 3 chữ "KIÊM" nầy là một thể thống nhất , có chung một diễn giải hết sức tuyệt vời và vô cùng ý nghĩa
_Chữ "KIÊM" trong giai thoại có nghĩa là kiêm nhiệm ,bao quát, và rõ ràng là hậu duệ của chữ "KIÊM" trong "kiêm kim";bởi vì,người ta có thể nói " ông nầy tài ,giỏi ,xuất sắc trong nhiều việc",chứ không ai nói rằng "vàng nầy bao quát hay vàng kia gấp đôi" .
_Chữ "KIÊM" trong "kiêm kim" nghĩa là (vàng kiêm, tốt hơn vàng 10, vàng hảo hạng) như vậy với chữ "KIÊM" với vàng ( vật chất )ta cò thể dịch là hảo hạng,tốt nhất , với con người thì ta có thể gọi là xuất sắc ,hoàng hảo...
_Còn chữ "KIÊM" trong các từ điển thì có nghĩa tương đồng nhau ; và ta có thể hiểu một cách khái quát:Lớn nhất ,hay nhất, tài nhất ,giỏi nhất vv...nghĩa là "đứng đầu ,trên hết..."
Ngoài ra cùng với chữ "KIÊM" ;trong các từ điển Hán Việt cũng cho ta những từ tương tự , đồng nghĩa, như : chữ Ưu , chữ Tài ,xuất sắc, xuất chúng, vương vượt vv...
Nói tóm lại với chữ "KIÊM" trong họ "Trần Kiêm", tuy là một thụy hiệu, nhưng là một thụy hiệu vô cùng sáng giá;với văn chương chữ nghĩa ,nó là dạng từ chỉ những giá trị chất lượng tột bậc của con người cũng như những hạng vật.Vả lai đây là những luận cứ hết sức khách quan và thực tiễn. Vì vậy, dù tận cùng khiêm tốn cháu cũng không thể nói khác hơn ,rằng :Cái gốc rễ ,cái bản chất của chữ "KIÊM" trong giá trị sống nói chung, nó đứng trên mọi thứ ,kể cả Đức lẫn Tài và hầu như không còn một ngôn từ nào có thể hay tuyệt hơn nó nữa !!!...
_Chữ "KIÊM" trong "kiêm kim" nghĩa là (vàng kiêm, tốt hơn vàng 10, vàng hảo hạng) như vậy với chữ "KIÊM" với vàng ( vật chất )ta cò thể dịch là hảo hạng,tốt nhất , với con người thì ta có thể gọi là xuất sắc ,hoàng hảo...
_Còn chữ "KIÊM" trong các từ điển thì có nghĩa tương đồng nhau ; và ta có thể hiểu một cách khái quát:Lớn nhất ,hay nhất, tài nhất ,giỏi nhất vv...nghĩa là "đứng đầu ,trên hết..."
Ngoài ra cùng với chữ "KIÊM" ;trong các từ điển Hán Việt cũng cho ta những từ tương tự , đồng nghĩa, như : chữ Ưu , chữ Tài ,xuất sắc, xuất chúng, vương vượt vv...
Nói tóm lại với chữ "KIÊM" trong họ "Trần Kiêm", tuy là một thụy hiệu, nhưng là một thụy hiệu vô cùng sáng giá;với văn chương chữ nghĩa ,nó là dạng từ chỉ những giá trị chất lượng tột bậc của con người cũng như những hạng vật.Vả lai đây là những luận cứ hết sức khách quan và thực tiễn. Vì vậy, dù tận cùng khiêm tốn cháu cũng không thể nói khác hơn ,rằng :Cái gốc rễ ,cái bản chất của chữ "KIÊM" trong giá trị sống nói chung, nó đứng trên mọi thứ ,kể cả Đức lẫn Tài và hầu như không còn một ngôn từ nào có thể hay tuyệt hơn nó nữa !!!...
Tháng 9/ 2016
Liễu Cốc Hạ
Thứ Ba, 2 tháng 8, 2016
( @@@ ) THÓI ĐỜI
THÓI ĐỜI
Tạo sinh chi cái trò đời
Lắm sinh linh lụy phía trời miên man
Mê lầm sân hận đa đoan
Hoang tôn vọng tưởng mơ màng tiên sa
Thương em ruột để ngoài da
Chìm trong ao đục ngỡ là sông trong
Xót cô bạn gái xao lòng
Đê mê chuông mõ huyễn vong kiếp nào
Buồn mấy thù tạc lao nhao
Đời không lớn nổi yêng hào xóm thôn
Đọa nhà văn giận mất khôn
Ngoa ngôn vọng ngữ phải vương lụy tình
Hỗ chị trí thức lưu linh
Nhẵn mặt dân chủ nhân quyền nghê ngô
Thẹn nhà báo mác tư do
Săn soi quay cóp diễu trò rẽ rua
Lợm nhà thơ mắt cáy cua
Nhìn đâu cũng tối cũng mờ cũng đen
Thói đời tâm trí nhỏ nhen
Làm sao thấu được hư nên chính tà
Thương mình lắm nỗi can qua
Đau đời quốc quốc con xa gọi về
Tiên tri bác học nhiêu khê!...
Hành trang ta với nẻo về buồn vui
Có con Cún hiểu chuyện người
Nó còn biết cách ngoắt đuôi chốn này
Liễu Cốc Hạ
Tạo sinh chi cái trò đời
Lắm sinh linh lụy phía trời miên man
Mê lầm sân hận đa đoan
Hoang tôn vọng tưởng mơ màng tiên sa
Thương em ruột để ngoài da
Chìm trong ao đục ngỡ là sông trong
Xót cô bạn gái xao lòng
Đê mê chuông mõ huyễn vong kiếp nào
Buồn mấy thù tạc lao nhao
Đời không lớn nổi yêng hào xóm thôn
Đọa nhà văn giận mất khôn
Ngoa ngôn vọng ngữ phải vương lụy tình
Hỗ chị trí thức lưu linh
Nhẵn mặt dân chủ nhân quyền nghê ngô
Thẹn nhà báo mác tư do
Săn soi quay cóp diễu trò rẽ rua
Lợm nhà thơ mắt cáy cua
Nhìn đâu cũng tối cũng mờ cũng đen
Thói đời tâm trí nhỏ nhen
Làm sao thấu được hư nên chính tà
Thương mình lắm nỗi can qua
Đau đời quốc quốc con xa gọi về
Tiên tri bác học nhiêu khê!...
Hành trang ta với nẻo về buồn vui
Có con Cún hiểu chuyện người
Nó còn biết cách ngoắt đuôi chốn này
Liễu Cốc Hạ
Thứ Tư, 13 tháng 7, 2016
@@@ ĐẤT NƯỚC VÀ MẸ
ĐẤT NƯỚC VÀ MẸ !
Buổi ban sơ chỉ là đất với nước
Sống nương nhau nên nghĩa vợ chồng
Trời đất giao hòa vạn vật đơm bông
Anh và tôi cũng lớn khôn từ nơi ấy
Đất với nước thuở bình minh khổ ải
Vẫn bao dung và khoản đãi vô biên
Tự tôn nòi giống mà dệt nên Rồng Tiên
Nhưng lịch sử bốn ngàn năm là có thật
Những Triệu Trưng oanh liệt hùng tài thời Bắc thuộc
Đến Ngô Đinh Lê Lý bao cuộc đao binh
Rồi Trần Lê ... lắm bậc hùng anh
Thắng cả Nguyên Mông đuổi Minh yên bờ cõi...
Máu đẫm vào đất và thây vung bồi đá núi
Nên Đất nước bổng hóa thiêng liêng
Mẹ là quê hương là sông núi muôn năm
Chữ hiếu trung đạo đường âu một thể
Đã bất trung làm sao nên hiếu đễ !
Đạo quân thần vẫn chân lý xưa nay
Yêu nước như mẹ hiền .Vì nước phải nghiêng vai!
Nặng lòng chi những tị hiềm thấp hèn, nhỏ bé
Yêu Đất nước ! xin chớ đau lòng mẹ !
Hỏi bao giờ con lớn khôn lên!
Liễu cốc Hạ
Buổi ban sơ chỉ là đất với nước
Sống nương nhau nên nghĩa vợ chồng
Trời đất giao hòa vạn vật đơm bông
Anh và tôi cũng lớn khôn từ nơi ấy
Đất với nước thuở bình minh khổ ải
Vẫn bao dung và khoản đãi vô biên
Tự tôn nòi giống mà dệt nên Rồng Tiên
Nhưng lịch sử bốn ngàn năm là có thật
Những Triệu Trưng oanh liệt hùng tài thời Bắc thuộc
Đến Ngô Đinh Lê Lý bao cuộc đao binh
Rồi Trần Lê ... lắm bậc hùng anh
Thắng cả Nguyên Mông đuổi Minh yên bờ cõi...
Máu đẫm vào đất và thây vung bồi đá núi
Nên Đất nước bổng hóa thiêng liêng
Mẹ là quê hương là sông núi muôn năm
Chữ hiếu trung đạo đường âu một thể
Đã bất trung làm sao nên hiếu đễ !
Đạo quân thần vẫn chân lý xưa nay
Yêu nước như mẹ hiền .Vì nước phải nghiêng vai!
Nặng lòng chi những tị hiềm thấp hèn, nhỏ bé
Yêu Đất nước ! xin chớ đau lòng mẹ !
Hỏi bao giờ con lớn khôn lên!
Liễu cốc Hạ
Thứ Tư, 6 tháng 7, 2016
@@@ TRƯỚC LÚC NHẮM MẮT
TRƯỚC LÚC NHẮM MẮT!
Con biết mẹ đi lần nầy là mãi mãi
Chẳng trở về như những phiên chợ làng xa
Khi nhúm bánh để vui lòng cha
Lúc lọn mía mẹ chia đều con cái
Đêm đông giá mẹ canh khuya bếp củi
Lo các con giấc ngủ ấm êm
Rồi hạ về nóng rực thâu đêm
Tấm mo cau mẹ thức làm quạt gió
Miếng nào ngon mẹ dành cha ,con cả
Nài nỉ chi, mẹ bảo- mẹ không thèm-
Cặp áo sòng nâu nay đã cũ mèm
Nhàu vạt sờn vai mẹ thay qua đổi lại
Dường như thể mẹ thiếu đời con gái
Vật trang sức chỉ lấp loáng trong mơ
Như thân tằm hôm sớm nhả tơ
Mong các con nên người , khôn lớn
Gạo ở đâu , mẹ đong đầy thúng ?
Tháng tháng đội đầu lên phố nuôi con
Rồi nào đồng phục ,học phí , học thêm
Tiền đâu ra làm sao mẹ có ?
Những sự ấy ngày xưa con đâu ngỡ
Nay khôn người chớm hiểu , mẹ đã xa
Gạo là đổi lúa non,mua thiếu chịu người ta
Tiền lãi nặng mẹ đem nhà cầm cố
Lãi hằng tháng lần hồi mẹ trả
Hai năm mất mùa lãi mẹ đẻ lãi con
Lãi đè thân mẹ, mẹ sớm khớp lưng
Khối u ác trong người ,mẹ giã vờ không biết !
Đến hôm nay sức cùng lực kiệt
Tiền lãi tiền vay ,còn hơn hai mươi triệu nữa thôi
Trước lúc nhắm mắt mẹ đã nhẩm rồi
Tiền phúng điếu, xong tang chắc còn đủ trả !
Thứ Ba, 5 tháng 7, 2016
Tran KiemDo TKD theo dòng bài đăng của bạn NTTN
. TRĂNG KHUYẾT
_Trăng kia chênh chếch phía đằng tây
Mờ tỏ trăng treo ánh nguyệt gầy
Lấp loáng mặt hồ trăng tủi hỗ
Chênh vênh nhành liễu nguyệt sầu lay
Thuyền ai bến cũ còn duyên nợ ?
Có đợi trăng về cuộc rượu cay !
Trăng vốn khuyết tròn theo nhật nguyệt
Còn tôi khuyết bởi lương duyên này!
. TRĂNG KHUYẾT
_Trăng kia chênh chếch phía đằng tây
Mờ tỏ trăng treo ánh nguyệt gầy
Lấp loáng mặt hồ trăng tủi hỗ
Chênh vênh nhành liễu nguyệt sầu lay
Thuyền ai bến cũ còn duyên nợ ?
Có đợi trăng về cuộc rượu cay !
Trăng vốn khuyết tròn theo nhật nguyệt
Còn tôi khuyết bởi lương duyên này!
Trần Hương Vân
Chủ Nhật, 3 tháng 7, 2016
Đôi điều về Cách tân Thơ và Thơ Đương đại
Cũng như mọi cuộc cách tân khác, Cách tân trong thơ ca cũng là một thiên hướng của luật tiến hóa,là quy luật khách quan ,phát triển xã hội ; là sự chuyển hóa có chọn lọc,hướng đến cái hay hơn ,mới hơn để phù hợp với thực tiễn xã hội; là bài thải cái cũ,đã rã mòn, nhàm chán ,lạc hậu
Nhưng canh tân tuyệt nhiên không đánh mất những gì tinh túy ,đang vững bền ,phổ biến,đã trở thánh bản chất không thể thiếu của sự sống con người;ngoài ra nó còn là những động lực có tác dụng hết sức nhạy cảm đảm bảo sự trường tồn và phát triển xã hội
Với nghệ thuật nói chung thì thơ ca chính là đạo đức là nhân văn;còn với thơ ca nói riêng thì ngoài những sản phẩm văn học nghệ thuật nò như là thứ ngôn ngữ hằng ngày ,là thức ăn phổ biến của hầu hết mọi người.Liệu thơ ca đương đại có làm được những điều đó hay không?!
Bạn có thể sáng tạo và thành công một dòng thơ đương đại nào đó,nhưng nếu bạn phủ nhận hoặc cho rằng nó lấn át thể thơ truyền thống là bạn đã quá sai lầm,bởi câu lục bát trãi qua hằng nghìn năm nó chưa hề bị tổn thương và vẫn đang sống mãnh liệt (Cò lần tôi nghe được tâm sự của một nữ thơ, xin được dấu tên ; cô nói rằng cô làm lục bát có thể rất hay là đằng khác , có thể một ngày viết cả mười bài, nhưng nay đã quá nhàm chán ...cô thích thơ đương đại... có lẽ cô ấy chỉ dừng lại ở chỗ thích của lạ) Tôi cho rằng: bản thân câu lục bát không thể nhàm chán ,mà chỉ có thể do bạn dễ vội bằng lòng vời câu tứ của mình; hoặc bạn không có năng lực đột phá, làm mới nó.Tôi chỉ tòm tèm với lục bát mỗi khi ngẫu hứng thôi ,nhưng đã gặp nhiều câu lục bát nãy lửa của một số bạn thơ ,và nó đã từng cho tôi những rung cảm đến khó ngờ !
Thơ truyền thống nói chung và lục bát nói riêng tôi không dám khẳng định nhưng tôi tin là nó đã tồn tại từ khi loài người chưa có chữ viết ,họ nói hay ,thành lối thành vần;dùng để giao đối,tỏ tình trong những lúc lao động mệt nhọc.Và nó vẫn sống,vẫn tươi mát cho đến tận ngày nay.
Nó đã trở thành phổ biến,như loài người cần phải đi bằng hai chân,mặc dầu ngày nay đã có ván trượt pa -te hay những phương tiện rất hiện đại khác;Nó đã trở thành bản chất như loài người cần phải mặc quần áo ,chứ không thể trơ trụi như các loài động vật khác kia
Cách tân :Mở ra một làn gió mới của văn học là cần thiết nếu có thể.Nhưng đã là thơ thì phải có âm điệu,không vần thì ít ra cũng phải có lối ; không cách điệu thì phải có tính biểu trưng ,phổ quát ...nghĩa là phải có hình ảnh của nghệ thuật Thơ;Chứ không thể cứ tự do diễn giải cụ thể ,rành rọt ,không hơn kém một bài văn xuôi
Tôi cho rằng thơ Đương đại hiện nay chỉ đang ở giai đoạn thử nghiệm, cần phải tu chĩnh nhiều;cũng như những sản phẩm khác,có thể thành công mà cũng rất dễ bị thất bại.Và gì thì gì , nó cũng cần hội đủ những yếu tố của cái gọi là "Thơ".Cuối cùng của vấn đề là ở chỗ nó có được đi vào lòng người hay không!...
Thơ Đương đại dù có thành công cũng chỉ có thể bổ sung, làm phong phú thêm nền văn học nghệ thuật của đất nước , chứ không thể nào phủ định, loại trừ được thơ truyền thống.Và tôi cam đoan rằng thơ lục bát ,thơ truyền thống nói chung vẫn cứ là đằng anh , đằng chị trong mọi thời đại của nền thơ ca nước nhà
Cũng như mọi cuộc cách tân khác, Cách tân trong thơ ca cũng là một thiên hướng của luật tiến hóa,là quy luật khách quan ,phát triển xã hội ; là sự chuyển hóa có chọn lọc,hướng đến cái hay hơn ,mới hơn để phù hợp với thực tiễn xã hội; là bài thải cái cũ,đã rã mòn, nhàm chán ,lạc hậu
Nhưng canh tân tuyệt nhiên không đánh mất những gì tinh túy ,đang vững bền ,phổ biến,đã trở thánh bản chất không thể thiếu của sự sống con người;ngoài ra nó còn là những động lực có tác dụng hết sức nhạy cảm đảm bảo sự trường tồn và phát triển xã hội
Với nghệ thuật nói chung thì thơ ca chính là đạo đức là nhân văn;còn với thơ ca nói riêng thì ngoài những sản phẩm văn học nghệ thuật nò như là thứ ngôn ngữ hằng ngày ,là thức ăn phổ biến của hầu hết mọi người.Liệu thơ ca đương đại có làm được những điều đó hay không?!
Bạn có thể sáng tạo và thành công một dòng thơ đương đại nào đó,nhưng nếu bạn phủ nhận hoặc cho rằng nó lấn át thể thơ truyền thống là bạn đã quá sai lầm,bởi câu lục bát trãi qua hằng nghìn năm nó chưa hề bị tổn thương và vẫn đang sống mãnh liệt (Cò lần tôi nghe được tâm sự của một nữ thơ, xin được dấu tên ; cô nói rằng cô làm lục bát có thể rất hay là đằng khác , có thể một ngày viết cả mười bài, nhưng nay đã quá nhàm chán ...cô thích thơ đương đại... có lẽ cô ấy chỉ dừng lại ở chỗ thích của lạ) Tôi cho rằng: bản thân câu lục bát không thể nhàm chán ,mà chỉ có thể do bạn dễ vội bằng lòng vời câu tứ của mình; hoặc bạn không có năng lực đột phá, làm mới nó.Tôi chỉ tòm tèm với lục bát mỗi khi ngẫu hứng thôi ,nhưng đã gặp nhiều câu lục bát nãy lửa của một số bạn thơ ,và nó đã từng cho tôi những rung cảm đến khó ngờ !
Thơ truyền thống nói chung và lục bát nói riêng tôi không dám khẳng định nhưng tôi tin là nó đã tồn tại từ khi loài người chưa có chữ viết ,họ nói hay ,thành lối thành vần;dùng để giao đối,tỏ tình trong những lúc lao động mệt nhọc.Và nó vẫn sống,vẫn tươi mát cho đến tận ngày nay.
Nó đã trở thành phổ biến,như loài người cần phải đi bằng hai chân,mặc dầu ngày nay đã có ván trượt pa -te hay những phương tiện rất hiện đại khác;Nó đã trở thành bản chất như loài người cần phải mặc quần áo ,chứ không thể trơ trụi như các loài động vật khác kia
Cách tân :Mở ra một làn gió mới của văn học là cần thiết nếu có thể.Nhưng đã là thơ thì phải có âm điệu,không vần thì ít ra cũng phải có lối ; không cách điệu thì phải có tính biểu trưng ,phổ quát ...nghĩa là phải có hình ảnh của nghệ thuật Thơ;Chứ không thể cứ tự do diễn giải cụ thể ,rành rọt ,không hơn kém một bài văn xuôi
Tôi cho rằng thơ Đương đại hiện nay chỉ đang ở giai đoạn thử nghiệm, cần phải tu chĩnh nhiều;cũng như những sản phẩm khác,có thể thành công mà cũng rất dễ bị thất bại.Và gì thì gì , nó cũng cần hội đủ những yếu tố của cái gọi là "Thơ".Cuối cùng của vấn đề là ở chỗ nó có được đi vào lòng người hay không!...
Thơ Đương đại dù có thành công cũng chỉ có thể bổ sung, làm phong phú thêm nền văn học nghệ thuật của đất nước , chứ không thể nào phủ định, loại trừ được thơ truyền thống.Và tôi cam đoan rằng thơ lục bát ,thơ truyền thống nói chung vẫn cứ là đằng anh , đằng chị trong mọi thời đại của nền thơ ca nước nhà
Mùa EURO 2016
Trần Hương Vân
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)